Jaarverslag 2024 Seniorenraad gemeente Berg en Dal
De samenstelling van de Seniorenraad is aan het eind van dit verslagjaar als volgt:
Herman Verblackt, voorzitter Jo Willemsen Wilm Janssen
Jan van Loon, secretaris Hans Bartels
Harry Deeken, penningmeester Thérès Wieland
Aan het eind van dit verslagjaar zijn de leden Henk Hubbers, Tonja Nijenhuis en Paul Ekelschot gestopt. We zijn hen dankbaar voor hun werk in de Seniorenraad en wensen hen alle goeds.
Om de verbondenheid met de senioren als doelgroep te waarborgen wordt ernaar gestreefd dat ca. 1/3 van de leden tevens bestuurslid is van een van de ouderenbonden of seniorenverenigingen.
Vergaderingen:
De Seniorenraad heeft in dit verslagjaar tien keer vergaderd, waarvan tweemaal met wethouder Irma van de Scheur. Bij de meeste vergaderingen was ook contactambtenaar Hèlen Schot aanwezig. Op afroep, afhankelijk van de onderwerpen op de agenda, zijn ambtenaren aangeschoven.
Inzet:
Als Seniorenraad willen we zoveel mogelijk proactief opereren, niet wachten op concrete beleidsvoorstellen, maar initiëren, vragen en meedenken. Zorg & Welzijn, Wonen, Vervoer/Mobiliteit en Veiligheid zijn onze aandachtsgebieden waarbij we ons primair richten op het belang van senioren (55+) maar met oog voor het algemeen belang. De Wmo benoemen we niet als apart aandachtsgebied daar de genoemde aandachtsgebieden alle onder de reikwijdte van de Wmo vallen.
Leden van de Seniorenraad nemen daarbij deel aan het Platform Armoedebestrijding, Werkgroep Burgerparticipatie, Regionale Adviesraad Doelgroepenvervoer (RAD) regio Arnhem Nijmegen, Regionaal Overleg Consumentenorganisaties Openbaar Vervoer (ROCOV), stichting Dementievriendelijk Berg en Dal en klankbord Zorgzame Buurt Dekkerswald.
Zorg & Welzijn
In het Jaarplan 2023 hebben we onze inzet genoemd voor de bereikbaarheid van de voorzieningen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning. We hebben bij de gemeente onze zorg uitgesproken over het minder leveren van huishoudelijke hulp. Dit bleek geen bezuinigingsmaatregel te zijn, maar het gevolg van personeelstekort bij de zorgleverancier(s). Inmiddels is dat verholpen, en zijn er afspraken gemaakt met de leveranciers om onderling als achtervang te dienen.
We hebben actief medewerking verleend, en doen dat nog steeds, aan het Kernteam ketenaanpak valpreventie, een project met een looptijd van 2 jaar.
‘Stille armoede onder ouderen’ en ‘agressie jegens ouderen’ zijn als specifieke onderwerpen dit verslagjaar niet aan de orde geweest, maar doorgeschoven naar voorjaar 2025.
Vanuit de ouderenbonden en seniorenverenigingen is het signaal besproken dat zij te maken hebben met natuurlijk verloop en nauwelijks aanwas van nieuwe leden. Om het voor jongere senioren aantrekkelijk te maken lid te worden zoeken de bonden naar verruiming van de subsidieregeling. Zij hebben dat bij de gemeente ter sprake gebracht.
Door de toenemende vergrijzing en daarmee ook een toenemend beroep op de gemeentelijke voorzieningen dreigen deze in de toekomst onbetaalbaar te worden. Op vraag van de gemeente denken we mee hoe de voorzieningen op peil gehouden kunnen worden en beschikbaar voor degenen die ze echt nodig hebben en er niet zelf in kunnen voorzien of betalen. We worden geacht zo lang mogelijk zelfstandig te wonen, eventueel met hulp en voorzieningen vanuit de gemeente. Door schaarste in de nabije toekomst zullen we meer en meer gevraagd worden om zo mogelijk zelf met oplossingen te komen: zelf voorzieningen te betalen of een beroep doen op je naaste omgeving, buren, familie, ofwel op je sociale netwerk. In dit kader zijn als mogelijkheden het organiseren van voorzorgcirkels en collectieve woonvormen benoemd om verder uit te werken. De gemeente had het plan om eind van dit verslagjaar een miniconferentie te organiseren met als doel dat mensen zich tijdig bewust zijn van wat er met het ouder worden mogelijk komen gaat, en wat je er zelf aan kunt doen, hoe je er op kunt voorsorteren. Wel met als uitgangspunt dat noodzakelijke hulp en zorg beschikbaar en bereikbaar is: het ‘nood-aan-de-man-scenario’. Vragen als: ‘Is het verstandig om een levenstestament op te maken?’, ‘Hoe kan ik mijn huis aanpassen?’, ‘Hoe regel ik zorg?’ en ‘Hoe blijf ik fit?’zouden hierbij aan de orde komen. Helaas is dit door weinig belangstelling van andere organisaties niet doorgegaan.
De toenemende vergrijzing en daarmee de dreigende onbetaalbaarheid van de Wmo-voorzieningen geeft een negatieve kijk op ouderen/senioren als kostenpost, mensen die geen bijdrage meer kunnen leveren aan/in de maatschappij. Maar veel senioren, of moeten we spreken van ‘oudere volwassenen’ zijn nog best of prima in staat om naar vermogen bij te dragen aan de maatschappij en doen dat ook: denk aan vrijwilligerswerk, mantelzorg, opvang kleinkinderen etc. Maar dat kunnen er meer zijn. Met een positieve kijk naar ouderen kunnen meer mensen worden benaderd om actief te worden. Ook het inzetten op preventie om gezondheidswinst te realiseren is hierin interessant: de hiermee gepaard gaande kosten verdienen zich ruim terug doordat er dan minder beroep op zorg hoeft te worden gedaan. We zijn hiermee aan de slag gegaan, en hopen dit verder uit te werken in samenwerking met de ouderenwerker. Om deze ouderenwerker hebben we de gemeente in het verleden vaak gevraagd, zoals er ook jongerenwerkers zijn. Tot voor kort was het antwoord steeds dat er niet specifiek beleidsaandacht voor ouderen nodig was daar dit in het algemene beleid wel meegenomen werd. In het najaar werden we verrast door de melding dat er gedurende een jaar lang voor 8 uur per week een ouderenwerker wordt aangesteld. We hebben inmiddels met de ouderenwerker kennis gemaakt en we hebben afgesproken met elkaar in goed contact samen te werken. En we vinden elkaar in de positieve kijk op senioren.
Wonen
Hiervoor hebben we reeds aandacht besteed aan het zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Daarbij krijgen ook de ouderen te maken met de vraag/noodzaak om te verduurzamen. Naast het minderen van energiegebruik is er noodzaak om maatregelen te nemen voor woningisolatie, en zullen we afstand moeten nemen van het gebruik van fossiele energie (gas, olie, benzine, diesel etc.). Deze energietransitie naar schone elektrische energie is ook voor senioren een vraag om daar naar vermogen in mee te gaan. De gemeente heeft als doelstelling om in ieder geval in 2050 volledig van het gas af te zijn, liefst eerder. Wij zijn gevraagd om mee te denken hoe de ouderen hierin mee te nemen zijn. Daartoe hebben we allerlei vragen geformuleerd die bij ons opkwamen als we geconfronteerd werden met de vraag om te verduurzamen. Die vragen zijn vervolgens met de projectleider wijkuitvoeringsplannen in het kader van verduurzaming gecommuniceerd.
Waar eerder nog de focus lag op Millingen om als eerste kern van het gas af te gaan, is de focus nu verlegd naar de Heilig Landstichting. Het bleek niet zo handig om de focus op Millingen te leggen omdat o.a. de discussies rond de aanleg van een groot zonnepark het gesprek over de noodzakelijke transitie verstoorden. Op de Heilig Landstichting was het mogelijk aan te sluiten bij de lokale behoefte aan verduurzaming. Daarbij kon worden aangehaakt aan de vragen naar mogelijkheden voor woningaanpassingen in het kader van levensloopbestendigheid. Ook de kleinere schaal speelde hierin een rol.
We hebben nog gekeken naar een Bredase oplossing om studenten te huisvesten bij senioren die ruimte over hebben in hun huis, dit in ruil voor hand- en spandiensten. In lijn hiermee hebben we ook gekeken naar mogelijkheden van een sociale dienstplicht voor jongeren (landelijke discussie). Wij hebben ons afgevraagd of dit wel verplicht moet worden. We verwachten dat ouderen hier niet op zitten te wachten. Wel als jongeren hier vrijwillig voor kiezen in het kader van hun oriëntatie op hun beroepskeuze.
Vervoer
Er zijn weinig ontwikkelingen geweest op het thema Vervoer. De provinciale concessie op het OV aan Breng was inmiddels met twee jaar verlengd, waardoor er geen wijzigingen in de dienstregelingen aan de orde waren. Wel staat nog steeds het voornemen om buslijnen waar mogelijk te strekken op de agenda van de vervoerder. Door verloop op de gemeentelijke afdeling is pas eind van het jaar de vacature voor Vervoer weer gevuld. We hebben de gemeente regelmatig gewezen op onvolledige vervoersgegevens op de website. Dit bleek wat lastig te herstellen omdat de oplossing buiten de gemeente gezocht moest worden.
Januari 2025
Seniorenraad gemeente Berg en Dal